Wednesday, July 8, 2009

میان رنگین کمان

این پسر کوچولوی خیالباف درونم ؛ که دست می گذارد زیر سر،خیره می شود به سقف و غوطه می خورد میان رویاهایش؛را دوست دارم

باران

ناگهان این شکست.


این باران.


آبی‌ها که خاکستری شده‌اند


و زرد


که کهربایی بد رنگ.


در خیابانهای سرد


تن گرم تو.


در هر اتاقی که شد


تن گرم تو.


در میان همه مردمان


نبود تو


مردمانی که هستند همیشه


کسی غیرِ تو.


 


سالیان سال


آسوده بودم در کنار درختان


آشنا بودم با کوهستان.


شادکامی عادت بود.


حالا


ناگهان


این باران.


جک گیلبرت-ترجمه آزاده کامیار-نشریه ادبی جن و پری

یه رییس داریم شاه نداره

دیروز صبح مقام منیع مدیریت عامل آمده یک ذره با هم مباحثه کردیم بعد گفت بی کاری؟عرض کردم بله.فرمود بیا بریم نشر هرمس کتاب بخریم.رفتیم و خریدم و آمدیم و خوش گذشت.توی راه گفت یه گزارش فرهنگی بده.عرض کردم رفتم «درباره الی» را دیدم و چنان بود و چنین و آن تکه آهنگ آخرش هم معرکه چسبید و کار موسیقیدانی به اسم آندرا باور است و هرمس آلبومش را به اسم نغمه های سکوت منتشر کرده و از این حرف ها...امروز حوالی ظهر آمده شرکت،بعد یک بسته داده دستم.بازش کردم دیدم رفته برایم نغمه های سکوت خریده و کلی شرمنده مرام و اینها شدیم.حالا کانهو یک پسر بچه که دوچرخه کذایی محبوبش را برایش خریده باشند ذوق دارم که زودتر بروم خانه و بقیه آهنگ ها را گوش کنم ببینم بقیه اش هم همین حس «آهنگی برای الی» را دارد یا نه


پی نوشت:به خودمان قول دادیم جمعه این آلبوم را بگذاریم برای خودش خوش خوشک پخش شود بعد یک فقره مقاله بنویسیم درباره درباره الی از منظر روانشناسی.ببینیم درست است که هر کدام ما در حقیقت الی را درون خودمان گم کرده ایم یا نه؟از همین جا خدمت خانم فرزانه سلام عرض کرده عارض می شویم اگر اینجا را می خوانید طبق معمول زحمت انتشارش دست شما را می بوسد

پدر سالاری و فمنیسم:فصل مشترک

برایم جالب است شاخه ای از فمنیسم و پدرسالاری مردانه حاکم بر فرهنگ جوامع امروز، در یک نکته مهم به اشتراک می رسند:هر دو نقش های سنتی زنانه را تحقیر می کنند:مادری یا همسر بودن،خانه داری یا پرورش کودکان،هر آنچه که ارزش افزوده ملموس و قابل شمارش اقتصادی تولید نکند،تحقیر می شود با این تفاوت کوچک که پدر سالاری،زنانگی را فقط در چنین نقش هایی می بیند و حقارت بار میابدش و فمنیسم مبتنی بر تشابه برای زنان نقش هایی جز مادر یا همسر بودن تعریف می کند و این نقش ها را حقیر می پندارد...در هر دوی این مشرب ها،زنانگی واقعی و صفات زنانه چون پذیرش،نرمی،ابراز احساسات،از خودگذشتگی و...خوار شمرده می شوند حتی اگر صراحتن اعلام نشوند


استادی می گفت مردسالاری در قرون ماضی به زنان حمله می کرد و در عصر حاضر به زنانگی یورش می برد و تحقیرش می کند.با این نگرش فرق چندانی نمی یابیم بین پدر سالاری و فمنیسم مبتنی بر تشابه،فمنیسمی که از زنان می خواهد با قوانین مردانه بازی کرده، روح باشکوه زنانه را رها کنند؛روح با شکوهی که به باورم دوای درد زمانه ماست

Tuesday, July 7, 2009

معبدی برای آنیما

محبوب من


آمده ام


به پا و سر آمده ام


آغوشت را بگشا


اینک منم


اینک تویی


و بی ما جهان از هر تمنایی تهی است


غزل غزل های سلیمان-سرود دوم-ترجمه م.روان شید


عاشقانه های سلیمان خواندنی است،مست که باشی دو برابر خواندنی...آن همه شور و شر پشت تک تک کلمات را خوب می فهمم.جنسشان آشناست برایم.بانویی که مکرر می شود در هر شعر،بانوی بانوان اورشلیم،بانویی که زندگی بی او به هیچ نیارزد


می گویند غزل غزل های سلیمان در وصف آنیما سروده شده،توصیفی خالص از ایزد بانوی درون،از زنی درونی که به مرد جان می بخشد و جان می ستاند،معنا می دهد و تباه می کند.عشقش زندگی است و خشمش مرگ.می گویند باید آنیما را و همه شور آنیمایی را در جای خودش،در جهان درون زندگی کرد که هیچ زنی از گوشت و پوست انسانی تاب تحمل حمل تصویر ایزد بانو را ندارد...بزرگترین رزم زندگیم باشد شاید:برگرداندن این تصویر به درون،ساخت معبدی برایش در دل،تا دلم آزاد شود برای زنی بیرونی،بی آنکه شانه هایش خم شود زیر بار تصویر گرانسنگ ایزدبانوی درونی من


می بینی؟حتی اینجا هم پای یک زن در میان است.برای من همیشه پای یک زن در میان است

ایرانی ها چه رویایی در سر دارند؟

«...آنهایی که به روی ما شلیک کردند از ما نبودند.موهایشان بلند بود و به زبان خارجی حرف می زدند،آنها اسراییلی هایی بودند که یک روز قبل با هواپیمای ترابری آمده بودند...»


این چند جمله را فوکو از قول مردم در تهران پس از کشتار هفده شهریور۵٧ نقل می کند.وقتی داشتم مجموعه مقالات میشل فوکو در مورد انقلاب سال ۵٧ را؛  که بعنوان«ایرانی ها چه رویایی در سر دارند»توسط نشر هرمس منتشر شده؛می خواندم و رسیدم به اینجای متن که در بالا آورده ام نتوانستم جلوی لبخندم را بگیرم.در مبرا دانستن خودمان از ایراد فرق چندانی بین امت ۵٧ و ملت ٨٨ نیست.حالا هم چپ و راست می شنوی که حزب الله لبنان یا حتی خنده دار تر از آن حماس، در سرکوب مردم دخالت دارد.آن موقع هم حتمن با خودشان فکر می کردند مگر می شود ایرانی با ایرانی با چنین بی رحمی برخورد کند؟پس حتمن کار،کار اسرائیلی هاست...این تفکر ایرانی خوب،انیرانی بد؛ ریشه در عمق ناخوداگاه جمعی ما ساکنین مرز پر گوهر دارد به خدا...اینجوری می شود که ادعا می کنیم هنر نزد ماست و بس،ما باهوش ترین ملت جهانیم،اگر پرفسور حسابی نبود حتمن انیشتین از پس نسبیت بر نمی آمد،اگر انگلیسی ها نبودند ما الان باغ بهشت ساخته بودیم و یا همین حالا نارضایتی ها زیر سر خارجی هاست.


وقتش رسیده تک تک ما به خودمان نگاه کنیم.به دیکتاتورمنشیمان،به عدم تحمل صدای مخالف،به پدر سالاری مرموز حاکم بر روابط خانوادگیمان،به خرافه پرستی ها و تعصباتمان...به خیلی چیز ها؛وقتش رسیده لااقل ما طبقه متوسط خواهان تغییر، بدانیم تا خودمان دموکرات منشی را در حریم خصوصیمان مشق نکنیم،آن بیرون هیچ دموکراسی در انتظار ما نخواهد بود


پی نوشت: کتاب فوکو فقط هفتصد تومان است و حدود شصت صفحه کوچک قطر دارد.خواندنش به نظرم برای ما ی این روزها خیلی واجب آمد

سیمرغ یا سی مرغ

این حکایت سیمرغ و سی مرغ حکایت اکثر قریب به اتفاق آدمیان است.منطق الطیر را همگی یا خوانده ایم و یا حکایتش را می دانیم.سفر پرندگان با هدایت هدهد به کوه قاف برای یافتن سیمرغ و رسیدن سی مرغ به قاف و دریافتن اینکه سیمرغ همان بازتاب سی مرغ است که آن مراحل سخت را از سر گذرانده اند.به باورم می شود تفسیری روانشناسانه از دو انگاره سیمرغ و سی مرغ داشت


همه ما حامل تصویری از کمال در عمق جانمان هستیم این تصویر وادارمان می کند به کوشیدن، به موفق شدن،به درخشیدن و عمومن ناکام شدن.چون هیچ وقت این دستاورد ها،هر چقدر بزرگ،هر چقدر رفیع،با آن تصویر اسطوره ای کمال در درون ما سازگار نیست.ما با هر دستاوردی باز هم کم به دست آورده ایم،از خودمان ناراضی هستیم و نمی توانیم خودمان را دوست داشته باشیم.انگار قفلی زده ایم به روحمان که تا آن تصویر کمال را محقق نکرده ایم حق نداریم خود را دوست داشته باشیم.اجازه بدهید این حس را انگاره سیمرغ در درون روان انسانی بنامم.سیمرغی عظیم و باشکوه که وادارمان می کند تا به قله قافش نرسیم خود را دوست نداشته باشیم که انگار لایق این خانه نئیم.


اما در کنار این تصویر سیمرغ قاف نشین،ما آدمیان شاید بیش از هر چیز جمیع آن سی مرغیم.طاووس خودنما،پرستوی مهاجر،کبوتر عاشق،عقاب دور پرواز،هدهد عاقل،گنجشک ضعیف همه و همه بخش های مختلف درون ما هستند.ما برای خوشبخت بودن باید تمام آنها را به طریق درستش زندگی کنیم،باید پذیرای تک تک آنها باشیم.همه این بخش ها را دوست داشته باشیم.خودمان را بخاطر ضعف، بخاطر ترس، بخاطر شکست ها، مکرر ملامت نکنیم.ما انسانیم و آدم با ضعف ها و ناتوانی هایش،لیاقت انسان بودن را میابد.بی گناه نخستین در باغ عدن،بی خوردن میوه ممنوع،بدون هبوط، ما هرگز سفر باشکوه انسانیمان را آغاز نمی کردیم.ما وارثان تسلیم برابر یک وسوسه ایم پس چه باک از پذیرش ضعف ها و ترس ها؟تصویر سی مرغ،انگاره تمامیت درون روان ماست.یونگ سفر زندگی انسانی را برای نیل به این تمامیت می داند نه برای کمال.ما آمده ایم که سی مرغ را در تالار آیینه گرد هم جمع کنیم نه اینکه سیمرغ بزرگ باشکوه قاف نشین باشیم


تمامیت ما را به مهربانی با خودمان و دیگران می رساند،کمال ما را به بی رحمی با خود وا می دارد.تمامیت رشدی مادرانه در دل دارد،کمال والد سنگدلی است که به نمره نوزده و نیم ما هم ایراد می گیرد.شجاعت رها کردن سیمرغ و پرورش سی مرغ شاید هدف حیات انسانی باشد


پی نوشت:دیشب به دوستی خیلی عزیز به اشاره گفتم عنقا را بلند است آشیانه...بعد با خودم فکر کردم این مصرع چقدر می تواند بی رحمی در دل خودش داشته باشد.چقدر دور است از انسانیت اگر عنقا به جای سی مرغ،سیمرغ باشد.پس این نوشته تقدیم آن دوست باد!