Wednesday, August 25, 2010

نور سماوات و الارض

گاهی هست که شرارت شعله‌ور می‌شود درونم، چنان تیره و تاریک که هراس همه‌گیر جانم می‌شود و به حیرت می‌افتم از توانایی خودم برای صدمه زدن و آزار دادن؛ در همان لحظه‌ها، دقیقن در همان لحظه‌هاست که من از همیشه به بودن خداوند مومن‌ترم: اگر این همه سیاهی در دل من است باید جایی معادلش نور نهفته باشد. زمزمه می‌کنی خدایا مرا به خودم وامگذار و چنان «یا رب یا رب» می‌گویی که گویی رب، رمزی برای فراخوانی همان نور نهفته است، نور نرم نجات‌دهنده...

Tuesday, August 24, 2010

اینرسی روابط

به گمانم یکی از نفرت‌انگیز‌ترین اقدامات جهان تلاش در جهت تغییر یک آدم است آن‌طور که ما می‌خواهیم. مثلن تحت فشارش بگذاریم که برود وزن کم کند، بیشتر پول در بیاورد، برون‌گرا باشد، ورزشکار یا... این‌جوری انگار یک پیام آشکار مخابره می‌کنیم به آن آدم که تو دوست‌داشتنی نیستی مگر این‌که آن جور که من می‌خواهم باشی. آدم‌ها را بخاطر همان چیزی که هستند باید خواست و دوست داشت. یعنی به گمانم بین دوست نداشتن یک آدم و دوست داشتن مشروطش، آن اولی اولا است.


حالا فکر می‌کنم روابط هم مثل آدم ها هستند. برابر تغییر مقاومت می کنند، می خواهند همان‌طوری که هستند پذیرفته شوند، اینرسی دارند و حضور مشروط برنمی دارند. آدم یک رابطه را با همه مختصات موجودش، یا می‌پذیرد یا می‌آید بیرون. تلاش مداوم برای تغییر ویژگی‌های یک رابطه همان قدر غیر منصفانه است که تلاش برای تغییر آدم آن سر رابطه.


پی‌نوشت: از این نوشته سیاست «همین است که هست» نباید برداشت شود. آدم ها مدام در حال تغییرند، که اگر تغییر نکنند یا تن به تغییر ندهند مرده و مردابی بیش نیستند اما فرق می‌کند این‌که آدمی تغییر کند تا کامل‌تر شود و آدمی که مجبور است به تغییر تا دوست داشته شود. آن حالت اول در بطن خودش عشق دارد و امنیت. این حال دوم بالذات پر از رنج است و ناامنی

دور همی ای‌داد بی‌داد

تف به روزگاری که در آن حتی نتوانی بیایی بنویسی تف به روزگار... عرض دیگری ندارم

Sunday, August 22, 2010

وزارت جهنم

من معتقدم اگر کارگردانی بخواهد تجسمی از جهنم برای بینندگان محترمش خلق کند، بهتر از حال و روز یک ارباب رجوع که در ماه مبارک رمضان به اداره‌ای دولتی در عصر دولت کریمه مهرورز مراجعه کرده، گزینه‌ای نمی‌یابد

Thursday, August 19, 2010

ارثیه‌ی کدخدای احمدآباد

می‌گویند یک ملت دل بسته بودند به او. می‌گویند در زمانه‌ای که هشتاد درصد مردم بی‌سواد بودند هر سخن‌رانی او باعث می‌شد منظره چندین و چند نفر که گرد یک باسواد روزنامه‌خوان جمع می‌شدند تا بدانند نخست‌وزیر محبوب چه گفته، صحنه ای عادی باشد. می‌گویند برابر استبداد داخلی و استعمار خارجی ایستاد: اولی را وادار کرد برابر قانون تمکین کند و دومی را مجبور ساخت خلع ید از نفت ایران را بپذیرد...از دکتر محمد مصدق حرف می‌زنم. مردی که برای نسل های متمادی نماد آرزوهای مردمان شیرخفته خاورمیانه بود و هست. شیرمرد پیر خواب جهانی را آشفت. از توده‌ای تا مذهبی، از انگلیس تا آمریکا، از نظامی تا لات لمپن. همه دست به دست هم دادند تا کودتا شد. وسط گرمای مرداد بیست و هشت ناگه چنان به سر آرزوهای یک ملت آمد که تابستان زمستان شد و مردمان سر درگریبان، دل‌ها مرده...


ما مردمان طبقه متوسط ایرانی بخواهیم یا نخواهیم، بدانیم یا ندانیم، میراث‌دار بیست و هشت مردادیم. از کودتا بیگانه‌هراسی برای‌مان به ارث ماند و آمریکا ستیزی. اندوه ماند و نوستالژی. ما همه از کدخدای احمدآباد ارث بردیم حتی اگر خودمان ندانیم. این روزها وقتی می‌شنوم که سبزها از حاکمیت قانون حرف می‌زنند. از سیاست مستقل برابر قدرت‌ها، از لزوم پرهیز از کرنش و ستیز، از احترام به حق حاکمیت ملت و... باورم می‌شود صدای دکتر مصدق از مرزهای احمدآباد گذشته و به سرحدات ایران نزدیک شده، باورم می‌شود که کودتای آمریکایی بیست و هشت مرداد شکست خورد. شعبان جعفری تاجبخش و محمدرضا پهلوی تاج‌دار حتی به اندازه یک قبر از خاک ایران سهم نبردند اما مصدق ماند؛ ماند تا بمانیم و بدانیم هیچ کودتای لعنتی نمی‌تواند آرمان های یک ملت را از آنها بگیرد که کودتا در ذاتش شکست‌خورده است. این ارثیه تاریخی شیرمرد پیر برای ماست.

مسلمان نشنود کافر نبیند

به گمانم تبدیل به یک نمونه معرکه برای مطالعات مرتبط با حوزه شیدایی-افسردگی شده ام. یک ذره دیگر که بگذرد می توانم مانند تحلیل‌گران سهام از رفتار گذشته خودم، روند اینده ام را پیش‌بینی کنم که روزهای افسردگی کدامند و ایام شیدایی کی... حالا بماند که چند وقتی است که شیدایی خودش را به شکل خشم نشان می‌دهد؛ یک خشمی عرض می‌کنم یک خشمی می‌شنوید؛ یعنی انگار تمام آن نیروی حیاتی که در روزهای افسردگی خرج نمی‌شود در روزهای شیدایی به شکل خشم بروز و تجلی می‌یابد


حس می کنم رشته کار از دستم در رفته و دیگر از پسش بر نمی‌آیم. این دفعه تقریبن با همه موارد مشابه زندگیم فرق دارد و این موج‌ها که مثل بارویی از آب پیاپی می‌ریزند بر سرم هر بار هراس‌انگیز‌ترند. با یک تلاش اسطوره‌ای دارم سعی‌ می‌کنم نگذارم این وضع درونی هزینه‌های غیر قابل محاسبه بیرونی روی دستم بگذارد.


مثل سگ می‌ترسم از تک‌تک لحظاتی که دارند می‌آیند. از آن لحظه‌هایی که خشم می‌جوشد و فقط می‌خواهم ویران کنم یا دقایقی که انگار زمهریر است و یخ‌بندان، همه چیز خاکستری است و تهی. از آن ذوب شدن همه چیز تا این سرمای مرگبار یک هیچ بزرگ


هوم... هر جور حساب می‌کنم انگار اوضاع وخیم است به روح همان  امام قسم

Wednesday, August 18, 2010

چرا میرحسین موسوی رهبر مناسبی برای جنبش سبز نیست؟

١- مبارزه: یک مقایسه ساده میان میرحسین موسوی و سایر رهبران جنبش های اعتراضی نشان می‌دهد او بیش از حد محتاط و درگیر کارهای عبثی چون مصاحبه و نوشتن بیانیه است. به عنوان مثال در واقعه اعتصاب غذای هفده شهروند آزادی‌خواه زندانی در اوین، مهندس موسوی صرفن به صدور بیانیه اکتفا کرد. این در حالی است که تاریخ نشان داده رهبران موفق در موقعیت‌های مشابه دست به اقداماتی عملی می‌زنند. برای نمونه زورو، رهبر جنبش مدنی مردم کالیفرنیا علیه استبداد اسپانیا، بارها شخصن به زندان حمله کرده به کمک اسبش تورنادو یاران زندانیش را رهانیده اما میرحسین حتی یک عکس سوار بر اسب هم ندارد حالا توانایی شمشیربازی پیشکش


٢- مقابله: رهبر یک جنبش مدنی باید دارای قابلیت مقابله با مستبدین باشد. او باید بتواند در صورت لزوم با اعمال مبارزه چریکی و پارتیزانی دشمن را عقب نشانده و آزادی را به ارمغان آورد. تاریخ به عنوان بهترین معلم بشر به ما روش رهبری مردی چون رابین هود را نشان می‌دهد که از قضا او نیز سبز قبا و سبز کلاه بوده و با استقرار در جنگل شروود و تیراندازی به داروغه ناتینگهام بساط جور را در هم کوبید. میرحسین موسوی بعید است حتی بتواند زه کمان را تا بنا گوش محترم خود بکشد. این هم شد رهبر؟


٣- معاشقه: رهبران باید بدانند هدف وسیله را توجیه می‌کند. با چنین رویکردی رهبری فرهیخته چون کلئوپاترا چنان مخ ژولیوس سزار و مارک آنتونی را زد که مصر از مخاطرات رومیان در عصر آن دو در امان ماند. نگارنده لزومی نمی‌بیند که در مورد ضعف آشکار مهندس موسوی در چنین حوزه‌ای قلم‌فرسایی کند از این رو پیشنهاد جایگزینی ایشان با برد پیت یا آنجلینا جولی بنا به شرایط را مطرح می‌سازد


۴- می خواهید وقت‌تان تلف شود؟ می‌خواهید باز هم برایتان از لزوم توانایی رهبران در معانقه، مصافحه، مباهله، محاصره، مناظره و غیره بنویسم؟ یعنی لازم است باز هم میرحسین را با رهبرانی چون سوپرمن، بت‌من، گاندولف، آراگون یا حتی هری‌پاتر مقایسه کرده تا بدانید او رهبری ناتوان و ناکارامد است؟ حواس‌تان هست ما از مرد ضعیفی حرف می‌زنیم که ادعای گزافی چون تقلب در انتخابات را مطرح کرده بدون اینکه حتی یک‌بار شخصن خودش با دست خودش تک‌تک آرا را شمرده باشد؟


این نوشته تقدیم می‌شود به نیک‌اهنگ کوثر که قهرمانانه از تورنتو علیه استبداد می‌خروشد و به ما درس عمل‌گرایی می‌دهد؛ تمامی دوستانی که با کفایت و درایتی مثال زدنی هماره در تلاشند به یادمان بیاورند «ما موفق نمی شیم»؛ استاد کاوه لاجوردی،مردی که همه چیز را می‌دانست و سایر قهرمانان عرصه روشن‌گری